AKP kömürle zehirliyor

AKP hükümetinin her seçim döneminde yaptığı bedava kömür dağıtımı hava kirliliğini artırarak Türkiye'yi çevre felaketine sürükleyecek boyutlara ulaşırken, Rusya'dan 30 bin ton kömürün kaçak olarak ülkeye sokulduğu ve 3-4 trilyonluk vurgun yapıldığı ortaya çıktı. Uzmanlar ise hükümetin doğalgaza ve elektriğe yaptığı zamların ardından, bedava dağıttığı 18 milyon ton civarındaki kömürün hava kirliliğini 1990'lı yıllardaki gibi artacağı uyarısında bulundu. Dağıtılan kömürün kalitesiz olabileceğine dikkat çeken uzmanlar, kömür zehirlenmeleri konusunda da halkı uyardı. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, hükümetin 2007 yılı içinde 18 milyon ton kömür dağıttığını belirtirken, Çevre ve Orman Bakanlığı ise, Türkiye'ye kaçak ve kalitesiz kömür sokularak, 3-4 trilyonluk vurgun yapıldığını açıkladı. Çevre Mühendisleri Odası ve Tüketici Dernekleri Federasyonu, Ankara, İstanbul, İzmir gibi illerde hava kirliliğinin arttığını kaydetti. Hıfsızsıhha Merkezi tarafından yapılan ölçümler ise hava kirliğinin arttığını doğruluyor.

Hep birlikte zehirleniyoruz

Hükümetin seçim rüşveti olarak dağıttığı kömürün kalitesiz olduğu ve Türkiye'ye kaçak olarak sokulduğu, bu yolla 3-4 trilyonluk vurgun gerçekleştirildiği belirtilirken, uzmanlar çevre kirliliği konusunda uyardı. ODTÜ Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Semra Tuncel, AKP tarafından bedava dağıtılan kömürleri incelediklerini belirterek, 'Hep birlikte zehirleniyoruz' dedi. Kalitesiz kömür dağıtılarak halka çok büyük bir kötülük yapıldığına dikkat çeken Prof. Tuncel, 'Özellikle astım ve kalp hastaları, çocuklar ve yaşlılar ciddi tehlike içinde' diye konuştu. Tüketici Dernekleri Federasyonu da, bedava kömür dağıtımı ve doğalgaz fiyatlarındaki aşırı yükseliş nedeniyle özellikle büyükşehirlerde hava kirliliğinin ciddi oranda arttığını kaydetti. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi'nin 1 Ekim-23 Kasım arasında yaptığı hava ölçümlerinde, Ankara'da bazı semtlerde hava kirliliğinin tehlike sınırlarının bile çok üstüne çıktığına dikkat çeken federasyon, insan sağlığı için tehlikeli olan azot monoksit ve azot dioksit oranlarının olması gerekenin 4-5 katı seviyesinde olduğunu belirtti. Federasyon belediyelerin kaçak kömür dağıttığı yönünde yüzlerce şikayet aldığını da belirterek, 'Bu şikayetler geçen seneden bu yana şehir girişlerinde yakalanan kaçak kömürlerin -özellikle bir takım vakıflar başta olmak üzere- dağıtıldığı yönünde' dedi. Çevre Mühendisleri Odası ise halka dağıtılan kömürün kalitesini değerlendirme gibi bir şanslarının olmadığını belirterek, 'Kömürün kaçak olup olmadığını tespit etme şansımız yok' dedi.

18 milyon ton kömür

Kömürün neden olduğu hava kirliliği uyarıları ise hükümet tarafından ciddiye alınmazken, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, AKP hükümetinin sadece 2007 yılında 18 milyon 515 ton kömürü valilikler ve kaymakamlıklar aracılığıyla dağıttığını açıkladı. Dağıtılan kömürün bedeli ise 5 milyon 318 bin 223 YTL oldu. Bu yıl dağıtılan kömür miktarının 20 milyon tona yaklaşması bekleniyor. Son iki yıl içinde AKP'nin kömür dağıtımı illerdeki hava kirliliğini daha da artırdı. Özellikle İstanbul'da sabah ve akşam saatlerinde neredeyse nefes almak bile imkansız hale geldi. İstanbul'da hükümetin talimatıyla valilik bu yıl yaklaşık 100 bin ton kömür dağıttı. İstanbul'da dağıtılacak kömür miktarının 200 bin tona ulaşması bekleniyor. Dağıtılan kömürlerin kalitesizliği nedeniyle İstanbul'da hava kirliliğinin arttığı kaydedildi. İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından yapılan açıklamada, AKP'nin dağıttığı kömürlerin kalitesiz olduğu ve çevreyi daha çok kirlettiği belirtilerek, 'Bu tarz kömürlerin geçen yıla kadar satılması yasaktı. Bunları deposunda tutanlara dahi ağır idari yaptırım uygulanıyordu' denildi. AKP'nin dağıttığı kömürlerin hiçbir denetim olmadan İstanbul'a TIR'larla sokulduğu ifade edildi.

Kömürde büyük yolsuzluk

Bu arada AKP'nin seçim rüşveti olarak kömür dağıtmasına tepkiler sürerken, kömürde büyük vurgun yapıldığı ortaya çıktı. Yoksullara dağıtılmak için Rusya'dan yaklaşık 30 bin ton atık kaçak kömür Türkiye'ye getirildi. Gümrük müfettişleri Rusya'dan Türkiye'ye bin 500 kamyonluk, 'kalitesiz, atık ve düşük kalorili' kaçak kömürün yurda sokulduğunu belirledi. Müfettiş raporunda, kömürlerin belirlenen limitlere uygun olmadığı, ancak analizlerine ilişkin sonuçlarda 'uygunmuş' gibi gösterildiği vurgulandı. Olaya karışan şirket yetkilileri hakkında, kaçakçılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından suç duyurusunda bulunuldu. Kaçak kömür olayı şöyle gelişti: Gümrüğe, Türkiye'ye kömür ithalatlarında usulsüzlükler yapıldığı, düşük kaliteli atık, Çevre ve Orman Bakanlığı'nın belirlediği ölçütlere uygun olmayan kömür ithalatları nedeniyle 3-4 trilyonluk vurgun gerçekleştirildiği ihbarında bulunuldu. Gümrük Başmüfettişi Muzaffer Çıldır, raporlarını kaçakçılık işlemlerinin yapıldığı Trabzon ve Körfez cumhuriyet başsavcılıklarına gönderdi. Raporda, olaya karışan ve aralarında Rusların da olduğu şirket yetkilisi 8 kişi hakkında, 'ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı, aldatıcı işlem ve davranışlarla ithal etmek' ve Türk Ceza Yasası'nın 'resmi belgede sahtecilik' suçundan takibat yapılması istendi.

19 il tehlike altında

Kömürün yarattığı hava kirliliğinin insan sağlığını tehdit edici boyutlara ulaştığı uyarılarına karşın AKP hükümeti, 19 kente kömürle çalışan 55 termik santral daha kuracak. Termik santral doğayı en fazla kirleten ve insan sağlığını en çok tehdit eden enerji üretim biçimlerinden biri olmasına rağmen, Türkiye'de hükümet ve enerji şirketleri termik santralden vazgeçmiyor. Hükümetin, 'Yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneleceğiz' açıklaması, sözden öteye gitmezken, 55 termik santralin daha kurulması gündemde. Termik santraller İstanbul, Adana, Hatay, Balıkesir, Amasya, Bolu, Çanakkale, Çankırı, Edirne, İzmir, Kocaeli, Kütahya, Mersin, Sakarya, Samsun, Sinop, Şırnak, Tekirdağ ve Zonguldak illerinde kurulacak. 55 termik santralden 4'ü yapım aşamasında, 6'sı için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu lisans verdi. 45 santral ise lisans başvurusunda bulundu. Kömürlü termik santraller, ekolojik denge ile insan sağlığı üzerinde yarattığı tahribat nedeniyle 'son derece tehlikeli' olarak kabul ediliyor. Kömürlü termik santrallerinin zararlarından bazıları şöyle: Kömür iklim değişikliğine neden olan en tehlikeli yakıttır. İçerdiği yüksek miktardaki karbon nedeniyle termik santrallerde kömür kullanmak en çok karbondioksit kirliliğine yol açar, cıva kirliliğine sebep olur. Cıva insan vücuduna ciddi zararlar veren ve nesilden nesile geçebilen bir nörotoksindir. Cıva bölgedeki su kaynaklarının kalitesini de düşürür, toprağı zehirler ve besin zincirine karışarak sayısız ölümcül hastalığa sebep olur. Kömür, asit yağmurlarına sebep olur. Asit yağmurlarında ortaya çıkan duman tüm ekosistemi yok edebilir. Kömür, küçük partiküller ve radyasyon yoluyla gerçekleşen hastalıkların da kaynağıdır. Kömürün yanması sonucu açığa çıkan atık da zehirli ve öldürücüdür. Bu zehirli atıklar, kısırlık, kanser, prostat ve solunum sorunları, kardiyovasküler ve nörolojik hasarlar, hipertansiyon, işitme bozukluğu gibi hastalıklara neden oluyor. Kısırlık, kanser, prostat ve solunum sorunları, kardiyovasküler ve nörolojik hasarlar, hipertansiyon, işitme bozukluğu kömürün neden olduğu hastaliklardan sadece birkaçı. Türkiye'deki kömür rezervleri çoğunlukla linyit olarak sınıflandırılıyor, linyit en düşük karbon içeriğine ve en yüksek nem oranına sahip kömür türü. Termik santrallerde kullanılan linyit kömürünün kirletme oranı çok yüksek ve enerji değeri ise çok düşük.

SEYDA BEKRİ